DOLAR 5,7501
EURO 6,3645
ALTIN 275,7
BIST 101.144
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 22°C
Sisli

Emekli olmadan kıdem tazminatı nasıl alınır?

Emekli olmadan kıdem tazminatı nasıl alınır?
REKLAM ALANI
16.11.2019
1
A+
A-

1999 ’DAN SONRA İŞE GİRENLER İSTİFA ETTİĞİNDE KIDEM TAZMİNATINI NASIL ALABİLİR?

ARA REKLAM ALANI

Sual: 8 Eylül 1999 ’dan sonra işe girenler 25 sene sigorta, 4500 prim günü ile kıdem tazminatı alarak işten bölebilir biçiminde bir yasa maddesi bulunuyor. Buna ilaveten 8 Eylül 1999’dan sonra işe girenler sigortalılık süresi koşulu aranmaksızın 7000 prim günü öderse kıdem tazminatı alabilir biçiminde haberler görüyorum. 8 Eylül 1999 sonrası işe girenler 7000 prim günü ödediklerinde SGK’dan evrak alarak kıdem tazminatı alıp dağılabilirler mi? Fahri I.

Cevap: Fahri Bey, 1475 rakamlı daha önceki İş Yasau uyarınca, 8 Eylül 1999 tarihinden evvel çalışmaya başlayanlar, 15 sene sigortalılık ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatını alıp dağılabilirler. 8 Eylül 1999 tarihinden sonra çalışmaya başlayanlar ise ya 25 sene sigortalılık ve 4500 prim gününü doldurarak, ya da sigortalılık süresi aranmaksızın 7000 prim gününü doldurarak kıdem tazminatı alabilirler. Ancak, her keresinde okurlarımıza anımsatıyorum, bu bahane ile kıdem tazminatı alabilmek için evvel Sosyal Güvenlik Müesseseyi ’na başvuru edip “kıdem tazminatı alabilir” yazısı almalısınız. Aksi takdirde, evvel işten dağılıp sonra yazıyla gitseniz de kıdem tazminatını alamazsınız.

KENDİ İSTEĞİYLE İŞTEN AYRILAN KIDEM TAZMİNATINI ALABİLİR Mİ?

Sual: Ben 1999 Kasım ’ından bu yana sigortalıyım. Mart 2000 ’den bu yana da aynı şirkette çalışıyorum. Hesaplarıma göre emeklilik için zorunlu prim günüm doluyor, işletmeden dağılıp yaşı bekleyeceğim.  İşletmeden bölerken nasıl bir prosedür izlemem gerekiyor? İşletmenin bana güçlük çıkarmak ya da tazminat vermemek gibi bir hakkı var mı? İlker D.

Cevap: İlker Bey, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra işe başladığınız için 7000 prim gününü veya 25 sene sigortalılık ve 4500 prim gününü doldurduğunuz takdirde kendi isteğiniz ile böldüğünüzde kıdem tazminatı alabilirsiniz. 25 senelik sigorta müddetinizi 2024 senesinde dolduracağınız için şu an böldüğünüzde 25 sene sigortalılık+4500 prim günüyle kıdem tazminatınızı isteyemezsiniz. Fakat prim günlerinizin toplamı 7000 güne erişiyor ise ilk iş olarak Sosyal Güvenlik Müesseseyi ’na SGK yazı ile müracaat etip kıdem tazminatı alabileceğinize dair yazı arz edin. Bu yazıyı almadan hiçbir adım atmayın. Yazıyı aldıktan sonra ihbar vaktini de dikkate alarak kıdem tazminatınızı arz etmek suretiyle iş akdini feshedebilirsiniz. Kıdem tazminatının yanı gizeme kullanmadığınız izin paralarını da alabilirsiniz. Kontratınızda değişik bir vakit tanımlanmamış ise üç seneden fazla çalışan bir birey olarak iş akdini feshedeceğinizi patrona en az 8 hafta evvelden yazılı olarak bildirmeniz gerekir. Kontratınızı hakimiyet edin, ihbar veya bildirim süresi daha fazla tanımlanmış ise o zamanı dikkate alarak fesih bildiriminde bulunabilirsiniz.

 

FİYATIN SGK ’YA BECERİKSİZ BİLDİRİLMESİ EMEKÇİ İÇİN HAKLI FESİH SEBEBİ Mİ?

Sual: Ben özel bir mektepte hocam. Müessesemde çalıştığım son bir senede; ücretimin bordroda kontratta yazan meblağın yarısı üzerinden gösterildiğini fark ettim. Bu gidişatın düzenlenmesini istedim ve takip eden ay düzenlendi. Ancak SGK ’ya bildirilen brüt ücret ile reelde aldığım arasında bir sene süresince her ay takribî 1500 lira fark bulunuyor. Bu da emekli aylığıma negatif tesir edecek diye düşünüyorum. Bu vaziyette uyarı sürükleyip geriye doğru düzenleme isteme hakkım var mı? Yoksa brüt fiyatın bir sene beceriksiz bildirilmesini bahane göstererek haklı fesih yapabilir miyim? Ali G.

Cevap: Ali Bey, patronun hasılatınızı SGK ’ya beceriksiz bildirmesi, emekli aylığınızı negatif tesirler. Geriye dönük prim farkının yatırılması için, çalışırken veya işten ufaladıktan sonra dava açma hakkınız bulunuyor. İşten bölme maksadında iseniz evvel noterden beceriksiz primlerin yatırılması için uyarı sürükleyip, patron primleri yatırmazsa haklı fesih nedeni yapabilirsiniz. İş akdini fesih yazısında, primlerinizin beceriksiz yatırılması sebebiyle feshettiğinizi kesinlikle belirtmelisiniz.

EMEKLİ OLDUKTAN SONRA AYNI İŞTE ÇALIŞANLARIN HAKLARI NEDİR?

Sual: 1.11.2016 tarihinde işe girdiğim işletmede çalışırken, 2017 seneyi haziran ayında emekli aylığı bağlattım ve aynı işyerinde çalışmaya devam ediyorum. Emekli aylığı bağlatırken rastgele bir para almadım. Önümüzdeki günlerde işten böler isem kıdem ve ihbar tazminatlarını alabilir miyim? Nasıl bir arzuhal yazmam gerekiyor? Veli Ü.

Cevap: Veli Bey, emekli aylığı bağlattığınız tarihte bir seneyi doldurmamış olduğunuz için kıdem tazminatını zati hak etmemiş bulunuyorsunuz. Fakat, emeklilik mazereti ile bugüne kadar hiç kıdem tazminatı almamış olduğunuz için işten böldüğünüzde 1 Kasım 2016 tarihinden bu yana hak ettiğiniz kıdem tazminatınızı alırsınız. İhbar tazminatı alma hakkınız ise bulunmuyor. İhbar tazminatı, patron ihbar vakitlerine uymadan emekçiyi işten çıkardığında ödenir. Hatta emekçi ihbar zamanına uymadan iş akdini fesheder ise kendisi patrona ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır. Patrona, kıdem tazminatı ve kullanılmamış izin paralarını alarak emeklilik mazereti ile iş akdinizi feshedeceğinizi belirtmeniz yeterli.

İŞTEN ÇIKIŞ-GİRİŞ YAPILAN EMEKÇİNİN YILLIK İZİN SÜRESİ HESABI NASIL YAPILIR?

Sual: Çalıştığım işyerinde 5 senelik emekçiye, kıdem tazminatı ödenerek uyuşmalı biçimde 30 Eylül ’de çıkış, 1 Ekim ’de giriş yapıldı. Bu gidişattaki emekçinin senelik izni sıfırdan mı başlar, yoksa kaldığı yerden devam eder mi? T.E.

Cevap: İş Yasau ’na göre senelik fiyatlı izin vakitlerinin hesabında, emekçilerin, aynı patronun bir veya muhtelif işyerlerinde çalıştıkları zamanlar birleştirilerek göz önüne alınır. Kıdem tazminatı sıfırlanırken, kullanmadığı izin paraları ödenmiş ise veya tüm izin zamanlarını kullanmış ise sıradanda yine başladığında senelik izne hak kazanabilmesi için bir seneyi doldurması gerekir. Ancak, işten çıkış-giriş harekâtları karşılıklı uyuşma ile yapılıyor ise senelik izin vakitlerinin hesabı bakımından sıfırlanmaması gerekir.

YEDEK SUBAYLIK SİGORTA BAŞLANGICINI ÖNE SÜRÜKLER Mİ?

Sual: 01.09.1970 doğumluyum. Sosyal Sigortalar Kurumu ’da ilk sigorta başlangıcım 01.12.1989. Toplam ödenmiş Sosyal Sigortalar Kurumu prim günüm 9000 ’den fazla. Yasaen 52 yaşını doldurduğumda emekli olmaya hak kazanıyorum. Ancak bir SGK memuru, askerliğimi 1994-1995 senelerinde yedek subay olarak yapmış olduğumdan sigorta başlangıç tarihimin 3 ay geriye alınacağını ifade etti. Bu vaziyette emeklilik hakkı kazanacağım tarih, bir sene öne gelerek 51 oluyor. Bunu tertip eden bir yasa maddesi var mıdır? SGK’nın böyle bir uygulaması gerçekten mevcut mu? Ozan Baysal

Cevap: Ozan Bey, 5510 rakamlı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasau ’nun 40. maddesi uyarınca, Türk Silahlı Güçleri ’nde yedek subay olarak vazife yapanlar, 360 günlük çalışmaya karşılık 90 gün fiili hizmet süresi zammından faydalanırlar. 1999 ’dan evvel işe girenlerin hangi yaşta emekli olacağı hesaplanırken, sigorta başlangıç tarihleri, fiili hizmet süresi zammı ile elde ettikleri vakit kadar geriye çekilir. Sizin sigorta başlangıç tarihiniz de bu kapsamda 90 gün geriye çekilerek, emeklilik yaşınız bulunur. Size verilen bilgi doğru. Sıradanda 24 Kasım 1989 ’dan sonra işe başladığınız için 52 yaşa tabi olduğunuz halde, yedek subaylık yarıyılından elde ettiğiniz 90 günlük fiili hizmet süresi zammı dolayısıyla sigorta başlangıcınız 1 Eylül 1989 tarihine çekilir. Böylece 52 yerine 51 yaşında emekli olabilirsiniz.

3600 GNAMLA EMEKLİLİK OLASI MÜ?

Sual: Annem 1.1.1967 doğumlu. 1985-1989 seneleri arasında 1500 günlük prim ödemesi var. 3600 prim gününe bitirip 58 yaşında emekli olma kısmeti var mı? Ya da emekli olabilmesi için ne yapması lazım. Mehmet Emin Ceylan

Cevap: Mehmet Emin Bey, anneniz Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan 3600 prim günüyle 58 yaşında emekli olabilir. Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan emekli olabilmesi için 1985 ’deri sonra doğan çocuğu varsa, doğumdan sonra boşta geçen zamanlar için her bir çocukta 2 seneye kadar borçlanma yapabilir. Doğum borçlanması hakkını Sosyal Sigortalar Kurumu ’lı çalışma sırasında veya Sosyal Sigortalar Kurumu ’lı çalışmayı vazgeçtikten sonra yapması gerekiyor. Doğum borçlanması hakkı yoksa veya doğum borçlanmasından sonra beceriksiz kalan günler için 1260 günü aşmayacak biçimde isteğe bağlı sigorta yaptırabilir. İsteğe bağlı sigorta primi 4/b statüsünde sayıldığı için son 7 senelik yarıyıldaki isteğe bağlı sigorta ödemeleri 1260 günü aşarsa Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan emekliliği tehlikeye girer. Annenizin şu an 2100 gün yetersizi bulunuyor. Bunun 1260 günü isteğe bağlı ile bitirildikten sonra kalan 840 günlük vaktin 4/a statüsünde olması gerekiyor. Bu zamanı ya fiilen çalışarak, ya da isteğe bağlı sigorta evveli doğum borçlanması yaparak tamamlayacak.

1999 SONRASI İŞE GİRENLER EYT KAPSAMINDA MIDIR?

Sual: 12.12.1975 doğumluyum. Sigortalılık başlangıç tarihim 17.05.2000.  Askerliğimi işe başladıktan sonra 2001 senesinde 8 ay kısa yarıyıl er olarak yaptım. Yeni yasa ile emeklilik yaşımı geriye sürüklemem olası müdür? Şu anda 5980 günüm var ve tabi olduğum emeklilik yaşım 60. Bülent D.

Cevap: Bülent Bey, yeni yasa ile emeklilikte yaşa takılanlar kanununu hedeflediğinizi hipotez ediyorum. Öncelikle, şu anda henüz gündeme gelmiş bir EYT kanunu yok. Yasa çıkar ise 8 Eylül 1999 tarihinden evvel işe girmiş şahısları içerecek. Siz ise çalışmaya bu tarihten sonra başlamış bulunuyorsunuz.

Askerliği işe girdikten sonra yaptığınız için askerlik borçlanması yoluyla işe giriş tarihini öne sürükleme imkânınız bulunmuyor.  

NE ZAMAN EMEKLİ OLABİLİRİM?

Sual: 1975 doğumluyum. 1998 ekim ayı başlangıçlı 60 gün sigorta teşebbüs var. 2003 haziran-2017 ocak arasında kamuda 4/c ’li olarak 6030 günüm bulunuyor. Bundan sonra ne biçimde ve ne zaman emekliliği hak edebilirim? Bahadır D.

Cevap: Bahadır Bey, sigorta başlangıç tarihiniz haysiyetiyle Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan 25 sene sigortalılık, 5900 prim günüyle 57 yaşında emekli olabilirsiniz. Emekli Sandığı Yasau, on senelik devlet memuriyeti bulunanlara isteğe bağlı sigorta kapsamında emeklilik keseneğini ve müessese karşılıklarını ödeyerek memur olarak emekliliğe imkân sağlıyor. Ancak, bu haktan faydalanabilmek için memuriyetten çıkartılmamış ve devlet memuriyeti kalitelerini kaybetmemiş olmak gerekiyor. Bu şartlara sahip olanların devlet memuriyetinden ufaladıktan sonra 6 ay içinde SGK ’ya isteğe bağlı sigorta müracaatı yapması gerekli. Bu zamanı kaçırdığınız için isteğe bağlı sigorta yaptıramazsınız. Eğer devlet memuriyetine tekerrür dönerseniz 4/c ’den 9000 prim gününü doldurmak koşuluyla 60 yaşında emekliliğe hak kazanırsınız.

Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan emeklilik için en az 3.5 sene zamanla 4/a statüsünde çalışarak prim ödemelisiniz. Prim gününüzü bitirdikten sonra 2032 senesinde Sosyal Sigortalar Kurumu ’dan emekli olabilirsiniz.

 

 

15 sene 3600 günle kıdem tazminatıücretin beceriksiz bildirilmeemekli çalışanın kıdem tazminatıyıllık izinyedek subaylık işe başlangıcı öne sürükler miemeklilikte yaşa takılanlar 2019eythaberlerGÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.